Kestirimci Bakım ve Makine Sağlığı Analitiği
Titreşim, sıcaklık, akım ve SCADA verisinden makine başına canlı sağlık skoru; arıza olmadan önce bakım kararı üreten anomali tespiti ve kalan faydalı ömür (RUL) tahmini.
Sahadaki her makineyi ölçülebilir bir sağlık skoruna bağlıyoruz. Mevcut sensörlerden ve SCADA/PLC kayıtlarından akan veriyi temizler, makinenin normal davranış modelini öğrenir ve sapmaları etiketli veri gerektirmeden yakalarız. Fizik tabanlı arıza sınıflandırması (yatak, dişli kutusu, hizalama, elektriksel) alarmı bir bakım iş emrine dönüştürür; kalan faydalı ömür tahmini ise bakımı takvime değil, makinenin gerçek durumuna göre planlamanızı sağlar. Sonuç: planlanmamış duruş ve yedek parça stoku azalır, bakım ekibi doğru makineye doğru zamanda gider.
Öne çıkanlar
- Makine başına canlı sağlık skoru (0–1)
- Etiketsiz anomali tespiti — Isolation Forest, otokodlayıcı
- Fizik tabanlı arıza sınıflandırması ve kök neden ipuçları
- Kalan faydalı ömür (RUL) ve bakım penceresi önerisi
- CMMS / ERP iş emri entegrasyonu
- 1–48 sa
- Arıza öncesi uyarı penceresi
- %90
- Konformal tahmin aralığı güveni
- 6
- Fizik tabanlı arıza kategorisi
- 0
- Etiketli arıza verisi gereksinimi (başlangıç)
Yetenekler
01
Veri Toplama ve Temizleme
OPC UA, Modbus, MQTT ve SCADA dışa aktarımlarından zaman serisi alımı; eksik ve hatalı okumaların otomatik onarımı, duruş dönemlerinin ayrıştırılması.
02
Sağlık Skoru ve Anomali
Her makine için öğrenilen “normal” zarfı; titreşim spektrumu, sıcaklık gradyanı ve yük eğrisindeki sapmalar tek bir sağlık skoruna indirgenir, eşikler işletme deneyimiyle kalibre edilir.
03
Arıza Sınıflandırma ve RUL
Yatak, dişli, hizalama, dengesizlik ve elektriksel arıza kategorileri; bozulma eğrisine oturtulan kalan ömür tahmini ve %90 güven aralığı.
04
Bakım Karar Döngüsü
Alarm → önceliklendirme → CMMS/ERP iş emri → geri bildirim. Teknisyenin bulgusu modele geri yazılır; sistem her bakımdan sonra daha iyi öğrenir.
Nasıl çalışırız
Adım 01
Sensör ve veri envanteri
Hangi makine, hangi sinyal, hangi frekans? Mevcut SCADA/PLC ile 2 haftada ilk veri akışı.
Adım 02
Normal modelinin öğrenilmesi
4–8 haftalık geçmiş veriyle makine başına taban çizgisi; işletmeyle birlikte eşik kalibrasyonu.
Adım 03
Pilot ve doğrulama
Seçilen hat ya da türbin grubunda canlı alarm; her alarm teknisyen bulgusuyla karşılaştırılır.
Adım 04
Yaygınlaştırma
CMMS/ERP iş emri entegrasyonu, panolar, yeniden eğitim döngüsü ve SLA’lı izleme.
Sektörler
- Rüzgar Enerjisi
- Üretim Hatları
- Pompa & Kompresör Parkları
- HVAC & Tesis
Teknoloji
- Python / FastAPI
- scikit-learn / LightGBM
- TimescaleDB
- OPC UA / MQTT
- Grafana
Sık sorulanlar
- Etiketli arıza geçmişimiz yok; yine de başlayabilir miyiz?
- Evet. Sistem önce her makinenin normal davranışını etiketsiz öğrenir (Isolation Forest, otokodlayıcı) ve sapmaları bu taban çizgisine göre yakalar. Teknisyenin her bulgusu modele geri yazılır; arıza sınıflandırması zamanla kendi verinizle güçlenir.
- Yeni sensör yatırımı gerekir mi?
- Başlangıç için çoğunlukla gerekmez: çalışma mevcut sensörler ve SCADA/PLC kayıtlarıyla (OPC UA, Modbus, MQTT ya da dışa aktarım) başlar. Kritik bir makinede sinyal eksikse, örneğin titreşim, ek sensörün nereye değer katacağını veri envanteriyle birlikte gösteririz.
- İlk sonuçları ne zaman görürüz?
- Mevcut SCADA/PLC ile ilk veri akışı yaklaşık 2 haftada kurulur. 4–8 haftalık geçmiş veriyle makine başına taban çizgisi çıkarılır; ardından seçilen hat ya da türbin grubunda canlı alarmlarla pilot başlar ve her alarm teknisyen bulgusuyla karşılaştırılır.
- Alarmlar bakım sistemimize nasıl ulaşır?
- Alarm önceliklendirilir ve CMMS/ERP sisteminizde iş emrine dönüşür: arıza kategorisi (yatak, dişli, hizalama, dengesizlik, elektriksel), kök neden ipucu ve kalan faydalı ömre dayalı bakım penceresi önerisiyle birlikte. Bakım sonrası bulgu sisteme geri döner.
- Tahminlere ne kadar güvenebiliriz?
- Her tahmin tek bir sayı değil, %90 güven aralığıyla verilir; belirsizlik açıkça görünür. Yaklaşımı açık rüzgar türbini SCADA verisiyle (ENGIE La Haute Borne) sınadık; tahmin hatası ve aralık kapsaması, Rüzgar Enerjisi Tahmin ve Arıza Analiz Sistemi projesinin vaka sayfasında yayımlı.
Ücretsiz araç
- OEE hesaplayıcıKullanılabilirlik, performans ve kalite ile OEE; dakika bazında kayıp şelalesi ve en büyük kayıp kalemi.
- Plansız duruş maliyeti hesaplayıcıPlansız duruşların yıllık maliyeti, kestirimci bakımla olası tasarruf ve geri ödeme süresi.
- SCADA veri kalitesi denetimiSCADA ya da sensör CSV'nizi bırakın: boşluk, donmuş sensör, yaz saati izi ve sınır dışı değerler raporlansın.
- Titreşim şiddeti değerlendirici (ISO 20816-3)Yatak muhafazasındaki hız RMS değerini ISO 20816-3 bölgelerine göre değerlendirin; mm/s ve in/s dönüşümü.
- Rulman arıza frekansı hesaplayıcı (BPFO, BPFI, BSF, FTF)Devir ve rulman geometrisinden BPFO, BPFI, BSF, FTF frekanslarını, harmoniklerini ve yan bantlarını hesaplayın.
- Titreşim ölçüm ayarı ve FFT hesaplayıcıFmax, hat sayısı, pencere ve ortalamadan örnekleme frekansı, Δf, kayıt ve ölçüm süresini hesaplayın.
- MTBF, MTTR ve kullanılabilirlik hesaplayıcıMTBF, MTTR, arıza oranı ve kullanılabilirlik; arıza kaydından hesap, R(t) güvenilirliği ve seri/paralel sistem.
- Weibull analizi: arıza süresi verisinden β, η ve B10 ömrüArıza sürelerinden Weibull β ve η, B10 ömrü, güvenilirlik ve bakım aralığı; sansürlü veri, RRX ve MLE.
- Bakım stratejisi seçiciRCM mantığıyla basit karar akışı: ekipman için strateji önerisi, gerekçeler, kritiklik matrisi ve CSV listesi.
- Plansız duruş Pareto analiziDuruş nedeni ve süresini yapıştırın; Pareto grafiği, kümülatif çizgi, %80 eşiği ve duruşun çoğunu açıklayan nedenler.
- Kontrol grafiği (SPC) — bireysel değerler I-MRBireysel değerler I-MR kontrol grafiği: ortalama, 2,66×MR̄ sınırları ve Nelson / Western Electric kural ihlalleri.
- Cp / Cpk proses yeterlilik hesaplayıcıÖlçümler ve USL/LSL ile Cp, Cpk, Pp, Ppk; normal varsayımla ppm tahmini ve şartname sınırlı histogram.
- Yedek parça güvenlik stoku hesaplayıcıPoisson modeliyle hedef hizmet düzeyi için en küçük yedek parça stoku; bulundurma ve duruş maliyeti karşılaştırması.
- Basınçlı hava kaçağı maliyeti hesaplayıcıDelik çapı ve basınçtan kaçak debisi (orifis akışı), yıllık kWh ve maliyet; birden çok delik ve onarım geri ödemesi.
- Motor verimlilik tasarruf hesaplayıcıMotor gücü, yük, çalışma saati ve verimlilik farkından yıllık kWh ve maliyet tasarrufu, geri ödeme ve (girdiğiniz katsayıyla) CO₂.
- Rulman ömrü L10 hesaplayıcıDinamik yük sayısı, eşdeğer yük ve devirden L10 ve L10h; güvenilirlik katsayısı, hedef ömür için gereken C ve yük duyarlılığı.
- FMEA RPN hesaplayıcıHata modları için RPN = S × O × D, sıralama, eşik çizgisi ve Pareto çubuk grafiği; yüksek şiddet vurgusu, CSV içe/dışa aktarma.
- Bakım göstergeleri özetiİş emri, duruş ve maliyet sayılarından planlı/plansız oranı, bakım uyumu, MTTR, MTBF, kullanılabilirlik; hedefle karşılaştırma.
- Titreşim birim dönüştürücüSinüs titreşimde ivme, hız ve yer değiştirme birimleri arası dönüşüm; tepe/RMS/tepe-tepe; Hz ya da CPM; dB seviyesi.
- Balans kalite sınıfı (ISO 21940) hesaplayıcıDevir, kütle ve G sınıfından izin verilen kalan dengesizlik e_per ve U_per; iki düzlem paylaşımı ve düzeltme kütlesi.
- Arrhenius sıcaklık-ömür tahminiReferans ve çalışma sıcaklığı ile Ea'dan hızlanma faktörü ve tahmini ömür; 10 °C kuralı karşılaştırması ve sıcaklık-ömür eğrisi.
- Risk matrisi (olasılık × etki) hesaplayıcı5×5 olasılık × etki matrisi: ayarlanabilir bant eşikleri, hücre başına risk sayısı, sıralı risk listesi ve CSV.
- Kayış-kasnak ve dişli oranı hesaplayıcıÇap ya da diş sayısından çıkış devri, oran, tork, kayış hızı ve titreşim frekansları; ters modda istenen devre en yakın diş çiftleri.
İlgili notlar
Tüm notlar →- 2 dk okumaMTBF, MTTR ve kullanılabilirlik: üç sayı, üç ayrı soruMTBF ne sıklıkla arızalanıyor, MTTR ne kadar sürede dönüyor, kullanılabilirlik hattın yüzde kaçında üretim yapılabildiğini söyler. Aynı örnek üzerinden üçünü hesaplıyor, hangi kararı hangisinin desteklediğini ve en sık yapılan dört hatayı gösteriyoruz.
- 2 dk okumaRulman ömrü L10 ne söyler, ne söylemez: yük, devir ve güvenilirlikKatalogdaki dinamik yük sayısından nominal ömre, oradan güvenilirlik ve çalışma koşulu düzeltmesine: bir rulmanın beklenen ömrünü adım adım hesaplıyor, yükteki küçük bir artışın ömrü neden bu kadar kısalttığını ve L10'un hangi sorulara cevap vermediğini gösteriyoruz.
- 2 dk okumaDuruş nedenlerinde Pareto: 80/20 bir yasa değil, bir başlangıçBir aylık duruş kaydını neden bazında sıralayıp kümülatif payı çıkarıyoruz. Örnek bilerek 80/20'ye uymuyor: sekiz nedenin beşi toplamın %86,7'sini oluşturuyor. Eşiğin nasıl seçileceğini, kayıt kalitesinin sonucu nasıl bozduğunu ve Pareto'dan sonraki adımı gösteriyoruz.
- 2 dk okumaPlansız duruşun gerçek maliyeti: kayıp saati, onarım ve kestirimci bakımın geri dönüşü nasıl hesaplanırTek bir duruşun maliyeti yalnızca onarım faturası değildir. Kayıp üretim saatini, onarımı ve erken uyarının gerçekçi tasarrufunu tek bir örnekle adım adım hesaplıyoruz; hangi varsayımın sonucu en çok oynattığını gösteriyoruz.
- 2 dk okumaSCADA verisinde eksik ve bozuk kayıtlar: modelden önce yapılması gerekenlerZaman damgası, boşluklar, donmuş sensörler, fiziksel sınır dışı değerler, kısıtlama ve bakım dönemleri, sensör değişimi: kestirimci bakım ya da üretim tahmini modelinden önce SCADA verisinde neye bakılmalı?
- 2 dk okumaOEE nasıl hesaplanır ve en sık yapılan altı hataKullanılabilirlik, performans ve kalite çarpımı; 450 dakikalık bir vardiya üzerinden adım adım örnek ve OEE rakamını yanıltan altı yaygın hata.
- 2 dk okumaSPC ve Cpk: kontrol grafiği ne zaman alarm verir, süreç ne zaman yeterlidirI-MR kontrol sınırlarının hesabı, Nelson kurallarının mantığı, kontrol sınırı ile şartname sınırı farkı ve on ölçümlük bir örnekte süreç kontrol altındayken Cpk'nın neden düşük çıkabildiği.
- 2 dk okumaEtiketli arıza verisi olmadan kestirimci bakıma başlamakKestirimci bakım için geçmiş arızaların işaretlendiği bir veri kümesi gerekmez. Normal davranışı öğrenmek, alarmı fiziksel bir arıza sınıfına bağlamak ve etiketleri süreç içinde toplamak yeterli bir başlangıçtır.
- 2 dk okumaTitreşim verisinden arıza erken uyarısı: ISO 20816 mantığı ve genel yaklaşımTitreşim şiddeti bölgeleri ne anlatır, neden tek bir sınıra değil kendi taban çizginize ve eğilime bakmalısınız, ivme-hız dönüşümü ve alarm kurarken sık yapılan hatalar.
- 2 dk okumaSCADA veri kalitesi denetiminde eşikler nasıl seçilir: boşluk, donmuş değer, aralık dışıKayıt aralığından beklenen kayıt sayısı ve kapsam hesabı, donmuş değer için pencere uzunluğu, fiziksel aralıkların belirlenmesi ve denetim sonucunu nasıl okumalı.
Hattınızı ya da sahanızı birlikte inceleyelim.
Sıradaki · 01
Endüstriyel Kriptografik Takip ve Serileştirme Sistemleri →