Başa baş noktası ve ROI hesaplayıcı
İki soruya cevap verin: kaç adet satınca zarardan çıkarım, ve bu yatırım kendini ne zaman öder? Sabit gideri, birim fiyatı ve değişken maliyeti girin; yatırım için yıllık nakit akışlarını ve iskonto oranını ekleyin.
Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz değerler hiçbir yere gönderilmez.
Başa baş noktası
Satış adedinden bağımsız giderler: kira, maaşlar, amortisman. Dönem, satış planınızla aynı olmalı (ör. yıllık).
Bir ürünün (ya da hizmetin) müşteriye satış fiyatı.
Bir adet daha üretince artan maliyet: hammadde, doğrudan işçilik, komisyon, ambalaj.
Güvenlik marjını ve plan kârını hesaplar. Aynı dönem için girin.
Bu kârı elde etmek için gereken adedi hesaplar; boş bırakırsanız 0 sayılır.
Yatırım değerlendirmesi
Bugün (t = 0) yapılan toplam harcama, pozitif sayı olarak.
Paranın zaman değeri ve riski yansıtan yıllık oran (ör. alternatif getiri ya da sermaye maliyeti).
1., 2., 3. … yıl sonundaki net nakit girişi; her satıra bir değer (ya da ; ile ayırın). Zararlı yıl için eksi değer girin.
Yatırım ya da fiyatlandırma kararınızı verinizle destekleyip senaryolarla birlikte sınayalım.
Görüşme talep edin01
Nasıl kullanılır
A
Para birimini seçin; sabit gideri, birim fiyatı ve birim değişken maliyeti girin (isterseniz planlanan satış adedini ve hedef kârı da).
B
Yatırım için başlangıç yatırımını, iskonto oranını ve yıllık net nakit akışlarını girin.
C
Başa baş adedi ve cirosunu, güvenlik marjını, geri ödeme süresini, ROI'yi, NPV'yi, IRR'yi ve duyarlılık tablosunu okuyun; sonucu kopyalayın.
02
Başa baş noktası ve katkı payı
Katkı payı, bir ürünün fiyatından değişken maliyetinin çıkarılmasıyla kalan tutardır; sabit giderleri karşılamaya ve kâra katkı verir. Başa baş adedi, sabit giderlerin toplamının katkı payına bölünmesidir: bu adetten sonra her satış kâr bırakır. Başa baş cirosu, aynı adedin fiyatla çarpımıdır (ya da sabit gider / katkı oranı).
Hedef kâr eklenirse gereken adet (sabit gider + hedef kâr) / katkı payı olur. Katkı payı sıfır ya da negatifse (fiyat değişken maliyeti karşılamıyorsa) başa baş yoktur: ne kadar satarsanız satın sabit gideri çıkaramazsınız.
03
Güvenlik marjı ve duyarlılık
Güvenlik marjı, planlanan satışın başa baş noktasının ne kadar üstünde olduğunu gösterir: (plan − başa baş) / plan. %30'luk bir marj, satışlar planın %30'u kadar düşerse hâlâ zarara geçmeyeceğiniz anlamına gelir. Marj ne kadar küçükse işletme dalgalanmalara o kadar kırılgandır.
Duyarlılık tablosu fiyat ve değişken maliyetin ±%10 oynadığı dokuz senaryoda başa baş adedini verir. Fiyat, katkı payını doğrudan etkilediği için genellikle maliyetten daha güçlü bir kaldıraçtır; tablo hangi değişkene dikkat etmeniz gerektiğini gösterir.
04
NPV, IRR, ROI ve geri ödeme süresi
NPV (net bugünkü değer), gelecekteki nakit akışlarını iskonto oranıyla bugüne indirip başlangıç yatırımını çıkarır; pozitifse yatırım, iskonto oranına göre değer yaratır. IRR, NPV'yi sıfır yapan orandır; yatırımın kendi getiri oranı gibi okunur ve iskonto oranından büyükse yatırım cazibelidir. Nakit akışı birden çok kez işaret değiştirirse birden çok IRR çıkabilir.
ROI, toplam getirinin yatırımdan ne kadar büyük olduğunu gösterir ((toplam giriş − yatırım) / yatırım) ve zamanı hesaba katmaz. Geri ödeme süresi, yatırımın kümülatif nakit girişiyle çıktığı süredir; iskontolu hâli paranın zaman değerini de katar. Geri ödeme süresi, geri ödemeden sonraki getiriyi görmez; bu yüzden NPV ile birlikte okunmalıdır.
Sık sorulanlar
- Sabit ve değişken gider ayrımını nasıl yapmalıyım?
- Satış adedi arttıkça artan kalemler değişkendir (hammadde, komisyon, ambalaj); adetten bağımsız kalanlar sabittir (kira, yönetim maaşları, amortisman). Bazı kalemler karmadır; en gerçekçi yaklaşım, ilgili aralıkta nasıl davrandığına bakmaktır. Sabit gider için seçtiğiniz dönem (aylık, yıllık) satış planıyla aynı olmalı.
- Birden çok ürünüm var; nasıl kullanmalıyım?
- Ürünler için ortalama fiyat ve ortalama değişken maliyeti, satış karmasına göre ağırlıklandırarak girin; sonuç "karma birim" cinsinden olur. Karma değişirse başa baş da değişir. Ürün bazlı analiz için ürünlerin sabit gideri nasıl paylaştığını ayrıca belirlemelisiniz.
- İskonto oranı olarak ne seçmeliyim?
- Alternatif bir yatırımdan elde edebileceğiniz getiri ya da şirketinizin sermaye maliyeti (borç ve özkaynak maliyetinin ağırlıklı ortalaması) uygundur. Riskli yatırımlarda daha yüksek bir oran kullanılır. Sonucu birkaç oranla deneyin; NPV'nin işaret değiştirdiği oran IRR'dir.
- NPV pozitifse yatırım yapmalı mıyım?
- Yalnızca nakit akışı tahminleri doğruysa. Pozitif NPV, seçilen iskonto oranında değer yaratma anlamına gelir; ama tahminlerdeki hata, vergi, enflasyon, işletme sermayesi ve stratejik etkiler sonucu değiştirebilir. Karar için senaryolarla (kötümser, beklenen, iyimser) NPV'yi karşılaştırın.
- IRR neden bulunamıyor ya da birden çok çıkıyor?
- IRR için nakit akışının yatırımdan sonra işaret değiştirmesi (eksiden artıya) gerekir; tüm değerler pozitifse ya da getiri hiç yatırımı karşılamıyorsa çözüm olmayabilir. Birden çok işaret değişiminde (ör. ortada büyük bir yenileme harcaması) matematiksel olarak birden çok kök çıkabilir; bu durumda NPV profiline bakın.
- Geri ödeme süresi yılın kesri olarak nasıl hesaplanıyor?
- Kümülatif nakit akışı sıfırı geçtiği yılda, yıl içinde doğrusal ilerleme varsayılır: önceki yılın sonundaki açık, o yılın nakit girişine bölünür. Örneğin 2,4 yıl, ikinci yıl bittikten sonra üçüncü yılın %40'ında geri ödeme demektir.
Kararı veriyle destekleyin
Fiyatlandırma, yatırım ya da kapasite kararınızı gerçek maliyet ve talep verinizle destekleyip duyarlılık ve senaryo analizine çevirelim.