Fiyat esnekliği hesaplayıcı
Fiyatı değiştirirseniz adet ne kadar düşer, gelir ve kâr ne olur? İki fiyat-adet noktasından ya da bir fiyat geçmişinden talebin fiyat esnekliğini hesaplayın, sonra sabit esneklik varsayımıyla fiyat senaryolarını karşılaştırın.
Hesap tarayıcınızda yapılır; hiçbir veri gönderilmez.
- Yay (orta nokta) esnekliği
- -1,34
- Nokta esnekliği (P1, Q1 noktasına göre)
- -1,20
- Log esneklik (sabit esneklik eğrisi)
- -1,341
- Fiyat değişimi
- +%10
- Adet değişimi
- -%12
- Gelir (P × Q)
- 100.000 → 96.800
- Gelir değişimi
- -3.200 (-%3,2)
- Kâr ((P − maliyet) × Q)
- 40.000 → 44.000
- Kâr değişimi
- 4.000
Esnek talep (|e| > 1)
Adet, fiyattan daha hızlı değişiyor: fiyat artışı geliri düşürür, fiyat indirimi geliri artırır (kâr ayrıca maliyete bağlıdır).
Yay: e = (ΔQ / ort.Q) / (ΔP / ort.P) · Nokta: e = (ΔQ / Q1) / (ΔP / P1) · Log: e = ln(Q2/Q1) / ln(P2/P1)
- Gözlem
- Sabit esneklik eğrisi
Bu hesap bir ön tahmindir. Esneklik çoğu zaman sabit değildir; fiyat, rekabet, sezon, promosyon ve stok gibi etkenlerle değişir. Gözlemsel veriden bulunan esneklik nedensel bir etki olmayabilir; fiyat denemeleriyle doğrulanması önerilir.
Fiyat duyarlılığını ürün ve müşteri segmenti bazında kendi satış verinizle ölçmek ister misiniz? Verinize birlikte bakalım.
Görüşme talep edin01
Nasıl kullanılır
A
Hesap türünü seçin: iki fiyat-adet noktası, çok gözlemli fiyat geçmişi (regresyon) ya da fiyat senaryosu.
B
Fiyat ve adet değerlerini girin ya da yapıştırın; kâr analizi için birim maliyeti ekleyin.
C
Esnekliği, yorumunu ve talep grafiğini okuyun; senaryo sekmesinde fiyat değişiminin gelir ve kâra etkisini ve kâr en büyük fiyatı görün.
02
Esneklik nedir, hangi formül ne zaman?
Talebin fiyat esnekliği, adetteki yüzde değişimin fiyattaki yüzde değişime oranıdır. e = −2 ise fiyat %1 arttığında adet yaklaşık %2 azalır. |e| > 1 ise talep esnektir (fiyat artışı geliri düşürür), |e| < 1 ise esnek değildir (fiyat artışı geliri artırır). Kâr ise ayrıca birim maliyete bağlıdır; esnek olmayan talepte fiyat artışı kârı da artırır, esnek talepte kârın yönü maliyete göre değişir.
İki nokta arasında yay (orta nokta) esnekliği değişimleri ortalamaya böler; fiyat artarken ya da azalırken aynı sonucu verir. Nokta esnekliği ise değişimi başlangıç noktasına böler, bu yüzden büyük değişimlerde yönüne göre farklı sonuç verir. Log esneklik, ln(Q2/Q1) / ln(P2/P1), iki noktadan geçen sabit esneklikli Q = k · P^e eğrisinin üssüdür; senaryo sekmesi bu eğriyi kullanır.
03
Çok nokta (log-log) regresyon nasıl okunur?
Log-log modelde ln Q = a + e · ln P doğrusunun eğimi sabit esnekliği verir. Araç eğimi en küçük kareler yöntemiyle bulur, R² ile açıklanan değişim payını ve e için t dağılımına dayalı %95 güven aralığını (n − 2 serbestlik derecesi) verir. Gözlem azsa aralık geniştir; aralık −1'i içeriyorsa talebin esnek olup olmadığı veriden ayırt edilemez.
En büyük tuzak fiyat dışı etkenlerdir. Fiyat çoğu zaman talebin yüksek olduğu sezonda ya da kampanyayla birlikte değişir; bu durumda eğim fiyatın etkisini değil o etkenleri ölçer, hatta pozitif çıkabilir. Gözlemsel verideki esnekliği yalnızca bir başlangıç hipotezi olarak görün; fiyat denemeleri (A/B ya da bölgesel) nedensel kanıt verir.
04
Senaryo ve kâr en büyük fiyat
Senaryo sekmesi sabit esneklik varsayar: Q = Q0 · (P / P0)^e. Fiyatı −%20 ile +%20 arasında değiştirip adet, gelir ve (birim maliyet girildiyse) kâr değişimini gösterir. Sabit esneklik yalnızca gözlenen fiyat aralığının yakınında makul bir yaklaşımdır; uzak fiyatlarda gerçek talep eğrisinden sapar.
Kâr π = (P − c) · Q'dur. Sabit esneklikte türevi sıfıra eşitlemek P* = c · e / (1 + e) verir; bu, (P* − c) / P* = 1 / |e| koşuluyla aynıdır. Çözüm yalnızca e < −1 için vardır: |e| ≤ 1 ise fiyat arttıkça kâr sürekli artar ve model bir en iyi fiyat vermez. Sonuç; rakip tepkisini, kapasiteyi, diğer ürünlerle çapraz etkiyi ve sabit olmayan maliyetleri hesaba katmaz.
Sık sorulanlar
- Girdiğim veriler bir yere gönderiliyor mu?
- Hayır. Hesaplar tamamen tarayıcınızda çalışan kodla yapılır; veri hiçbir sunucuya iletilmez ve kaydedilmez.
- Esneklik neden negatif çıktı?
- Normaldir: fiyat artınca adet azalır. Bazı kaynaklar mutlak değeri verir; yorumlarken |e|'ye bakın. Pozitif çıkması fiyat dışı etkenlere ya da veri sorununa işaret eder.
- Yay esnekliği mi nokta esnekliği mi kullanmalıyım?
- Büyük fiyat değişimlerinde yay (orta nokta) esnekliği tutarlıdır, çünkü yönden bağımsızdır. Nokta esnekliği küçük değişimler için uygundur. Birden çok gözlem varsa log-log regresyon daha sağlamdır.
- Kaç gözlem gerekir?
- Teknik olarak 2 gözlem bir esneklik verir, güven aralığı için en az 3 gerekir. Anlamlı bir sonuç için fiyatın belirgin biçimde değiştiği, fiyat dışı etkenlerin sabit tutulabildiği en az 8–12 gözlem iyi olur.
- Kâr en büyük fiyat neden hesaplanmadı?
- Formül P* = c · e / (1 + e) yalnızca e < −1 ve birim maliyet c > 0 iken geçerlidir. Esneklik −1'e eşit ya da ondan büyükse sabit esneklik modelinde bir en iyi fiyat yoktur; ayrıntı senaryo sekmesinde yazar.
- Sonuç fiyat kararı için yeterli mi?
- Tek başına değil. Esneklik rekabet, sezon, promosyon ve stok gibi etkenlerle değişir ve gözlemsel veriden bulunan değer nedensel olmayabilir. Fiyat denemeleriyle doğrulayın.
Fiyat kararlarını veriyle destekleyelim
Satış verinizden ürün ve müşteri segmenti bazında fiyat duyarlılığını, promosyon etkisini ve fiyat denemelerinin sonuçlarını analiz ediyoruz. Ücretsiz keşif görüşmesinde verinizi konuşalım.