Tahmin hatası hesaplayıcı (MAPE, WAPE, MASE)
Tahminleriniz ne kadar isabetli ve hangi yöne sapıyor? Gerçek ve tahmin değerlerini yapıştırın; dokuz metriği, ürün bazında tabloyu ve hata grafiklerini görün. Hangi metriğin ne zaman yanıltıcı olduğunu da aşağıda anlatıyoruz.
Veri tarayıcınızda işlenir; hiçbir yere gönderilmez.
Ayraç otomatik algılanır (sekme, ; , |). Excel'den kopyalayıp yapıştırabilirsiniz. Ondalık virgül ve nokta kabul edilir; tarih biçimleri yyyy-aa-gg ve gg.aa.yyyy'dir. İlk satır başlıksa sütunlar adlarından tanınır; yanlış tanınırsa aşağıdan değiştirin.
01
Nasıl kullanılır
A
Gerçek ve tahmin değerlerini yapıştırın ya da CSV yükleyin; ürün/seri adı ve tarih sütunu varsa ekleyin.
B
Sütunların doğru tanındığını kontrol edin; MASE için mevsim dönemini girin (aylıkta 12).
C
Metrikleri, ürün bazındaki tabloyu ve grafikleri okuyun; uyarı notları hangi metriğe güvenmemeniz gerektiğini söyler.
02
Hangi metrik ne zaman yanıltıcı?
MAPE her satırın hatasını o satırın gerçek değerine böler. Gerçek değer sıfıra yakınsa oran patlar: gerçeği 2 olan bir satırda 6'lık tahmin %200 hata sayılır ve ortalamayı tek başına sürükler; gerçek sıfırsa oran tanımsızdır, bu araç o satırları MAPE dışında bırakır ve kaç satır olduğunu söyler. MAPE ayrıca eksik tahminle fazla tahmini eşit tartmaz: tahmin negatif olamıyorsa eksik tahminin hatası en çok %100 olur, fazla tahminin üst sınırı yoktur.
Düşük hacimli ürün ve seriler için WAPE (Σ|e| / Σ|gerçek|) çoğu zaman daha uygun bir başlık metriğidir: hatayı toplam hacme böler, böylece büyük hacimli satırlar daha çok ağırlık taşır ve tek tek küçük değerler oranı bozmaz. Ürün bazındaki WAPE'lerin hacim ağırlıklı ortalaması, tüm satırların birleşik WAPE'sine eşittir.
sMAPE paydaya tahmini de koyar (2|e| / (|A| + |F|)) ve 0–%200 aralığında kalır; ama "simetrik" adı yanıltıcıdır: aynı mutlak hata, tahmin gerçekten küçükse büyükten daha fazla ceza alır, ve A = F = 0 satırlarında tanımsızdır. Tek bir metriğe değil, birkaç metriğin birlikte okunmasına güvenin: yanlılık için ME ya da yanlılık %, doğruluk için WAPE, naive yönteme göre kıyas için MASE.
03
Hesaplar nasıl yapılıyor?
Hata e = tahmin − gerçek olarak alınır; pozitif değer fazla tahmin demektir (bazı kaynaklar işareti tersine çevirir, büyüklükler aynı kalır). ME bu hataların ortalamasıdır ve yanlılığı gösterir; MAE ve RMSE gerçekle aynı birimdedir, RMSE büyük hataları daha çok cezalandırır. Yanlılık % = Σe / Σgerçek × 100.
MASE, MAE'yi serinin naive tahmin hatasına böler: ölçek, gerçek serinin bir önceki dönemdeki (mevsim dönemi m seçilirse m dönem önceki) değerinden mutlak farklarının ortalamasıdır. 1'den küçük değer, naive yönteme göre daha iyi olduğunuzu gösterir. Burada ayrı bir eğitim verisi olmadığından ölçek tablodaki gerçek değerlerden hesaplanır; satırlar zaman sırasında olmalıdır (tarih sütunu seçerseniz araç sıralar).
İzleme sinyali, toplam hatanın MAE'ye oranıdır (Σe / MAE). Sıfır civarında kalması tahminin zaman içinde bir yöne kaymadığını gösterir; sürekli bir yöne giden büyük değerler sistematik yanlılığa işaret eder. Uyarı eşiği kuruma göre değişir; ±4 sık anılan bir örnektir.
04
Ürün bazlı rapor ve toplam nasıl okunur?
Üçüncü sütunda ürün ya da seri adı varsa araç her biri için ayrı metrik üretir ve hacme (Σ|gerçek|) göre sıralar. Önce en çok hacmi olan ürünlere bakın: toplam hatayı büyük ölçüde onlar belirler.
Toplam satırı tüm satırların birleşik hesabıdır: WAPE hacim ağırlıklı ortalamadır, MAPE ve sMAPE satır ortalamalarıdır, MASE her ürünün kendi ölçeğiyle ölçeklenmiş hataların satır ortalamasıdır. Farklı ölçeklerdeki ürünlerde ME, MAE ve RMSE toplamı anlamlı bir karşılaştırma vermez; ürün bazındaki değerlere bakın.
Düşük MAPE ile yüksek yanlılık birlikte olabilir (hep %5 fazla tahmin gibi). Sayıları tek başına yorumlamayın, grafiklere de bakın: gerçek-tahmin çizgisi gecikmeyi, hata histogramı kaymayı ve uç değerleri gösterir.
Sık sorulanlar
- Girdiğim veriler bir yere gönderiliyor mu?
- Hayır. Hesaplar tamamen tarayıcınızda çalışan kodla yapılır; veri hiçbir sunucuya iletilmez ve kaydedilmez.
- MAPE neden çok yüksek çıktı?
- Gerçek değeri küçük ya da sıfıra yakın satırlar oranı şişirir. Aracın uyarı notlarına ve WAPE'ye bakın; WAPE hatayı toplam hacme böldüğü için bu satırlardan fazla etkilenmez.
- Gerçek değeri sıfır olan satırlara ne oluyor?
- MAPE'de dışlanır ve kaç satır olduğu yazılır. MAE, RMSE, WAPE ve ME bu satırları içerir; sMAPE de gerçek ve tahmin birlikte sıfır değilse içerir.
- Hangi metriği raporlamalıyım?
- Tek bir doğru metrik yoktur. Genel doğruluk için WAPE, yön için yanlılık %, naive yönteme göre kıyas için MASE birlikte iyi bir üçlüdür. MAPE'yi yalnızca gerçek değerlerin sıfırdan uzak olduğu serilerde kullanın.
- MASE'deki mevsim dönemini nasıl seçmeliyim?
- Veride belirgin bir mevsimsellik varsa dönemi mevsim uzunluğuna eşitleyin: aylık veride 12, haftalıkta 52, günlükte 7. Mevsimsellik yoksa ya da emin değilseniz 1 bırakın.
- Tarih sütunum yoksa ne olur?
- Satırların zaman sırasında olduğu varsayılır. Ürün sütunu seçtiyseniz her ürünün satırları kendi içinde girdiğiniz sırayla değerlendirilir.
Tahmininizin nerede şaştığını birlikte bulalım
Talep ve satış verinizde taban çizgisi modelleri kurup mevcut tahmin sürecinizle kıyaslıyor, hata kaynaklarını ürün ve dönem bazında ayrıştırıyoruz. Ücretsiz keşif görüşmesinde verinizi konuşalım.