Duruş nedenlerinde Pareto: 80/20 bir yasa değil, bir başlangıç

Pareto analizi, duruş kaydındaki yüzlerce satırı "önce neyle uğraşalım" sorusuna çevirir. Yanlış anlaşılan yanı, 80/20 oranının her veride çıkacağı beklentisidir. Çıkmayabilir; önemli olan oran değil, sıralamadır.

1. Örnek kayıt

Bir aylık plansız duruş süreleri (dakika), neden bazında toplanmış:

• Sensör arızası: 420
• Kalıp değişimi: 310
• Malzeme bekleme: 260
• Konveyör sıkışması: 190
• Etiket yazıcı: 120
• Operatör yok: 90
• Elektrik kesintisi: 60
• Diğer: 50

Toplam 1.500 dakika, yani 25 saat.

2. Pay ve kümülatif pay

• Sensör arızası %28,0 → kümülatif %28,0
• Kalıp değişimi %20,7 → %48,7
• Malzeme bekleme %17,3 → %66,0
• Konveyör sıkışması %12,7 → %78,7
• Etiket yazıcı %8,0 → %86,7
• Operatör yok %6,0 → %92,7
• Elektrik kesintisi %4,0 → %96,7
• Diğer %3,3 → %100

%80 eşiğine ilk ulaşan nokta beşinci neden: "yaşamsal az" 5 neden, 8 nedenin %62,5'i, toplamın %86,7'si. 80/20 değil, yaklaşık 86/63. Bu, verinin yanlış olduğu anlamına gelmez; duruşların nedenlere görece dengeli dağıldığı anlamına gelir. Böyle bir hatta tek bir nedeni düzeltmek toplamı en çok %28 azaltır.

3. Eşik nasıl seçilir?

• %80 yaygın başlangıçtır, ama kaç nedenle uğraşabileceğiniz asıl kısıttır. Bu ay üç iyileştirme kapasiteniz varsa ilk üç neden (%66,0) listenizdir; eşik sonradan gelir.
• İlk iki nedenin arasında büyük fark yoksa (örnekte %28,0 ve %20,7) ikisini birlikte ele almak, birini bitirip diğerine geçmekten çoğu zaman daha kısa sürer, çünkü kök neden ortak olabilir (örnekte sensör arızası ve konveyör sıkışması aynı istasyonda olabilir).
• Süreye göre sıralama ile sıklığa göre sıralama farklı liste verir. 60 dakikalık tek elektrik kesintisi ile her vardiya 5 dakikalık 12 etiket yazıcı duruşu aynı toplamı verir ama farklı çözüm ister. Araç süreyi alır; sıklık için aynı kaydı adetle de çalıştırın.

4. Kayıt kalitesi sonucu bozar

• "Diğer" en büyük dilim çıkıyorsa Pareto yapılmaz; önce neden listesi düzeltilir. "Diğer" %10'u geçmemelidir.
• Aynı nedenin üç yazımı ("sensör", "Sensor arızası", "sensör arızası") üç satır olur ve sıralamada aşağı düşer. Araç büyük/küçük harf ve boşluğu birleştirir; yazım farkını birleştiremez. Neden listesi sabit ve kodlu olmalıdır.
• Kalıp değişimi plansız mı planlı mı? Planlıysa bu listeye girmez, OEE'de planlı duruştur. Aynı kayıtta ikisi karışıksa Pareto da OEE de yanlış çıkar.

Pareto'dan sonra

Pareto neyin büyük olduğunu söyler, neden büyük olduğunu söylemez. İlk neden için kök neden analizi (5 neden ya da balık kılçığı), ikinci için çoğu zaman bir ölçüm (sensör arızası gerçekten sensör mü, kablo mu, PLC girişi mi). Duruşun parasal karşılığı için plansız duruş maliyeti, OEE üzerindeki etkisi için OEE hesaplayıcı araçları var.

Kendi kaydınızla deneyin

Plansız duruş Pareto analizi "neden;süre" satırlarını tarayıcıda işler, eşiği değiştirebilirsiniz; veri hiçbir sunucuya gitmez. Duruş kaydınızın yapısını kurmak için iletişime geçin.